Şah hemen bitişiğindeki
karelere gidebilir, tek hamlede daha uzak karelere gidemez.
Şah satranç oyununda her şey demektir;
şah esir alınca oyun sona erer. Şah her yönde tek kare
hareket edebilir.
Şekilde şahın gidebileceği kareler işaretlenmiştir
(Şah tahtadaki en önemli taştır)
İki şah asla yan yana gelemezler! (Karikatürdeki gibi bir
sahne asla olamaz)
Şah
sadece çarpı ile işaretlenen karelere gidebilir.
İlk örnekte şah istediği kareye gitmekte
serbesttir.
İkinci örnekte KALE'nin tehdit ettiği
karelere gidemez, ama kaleyi alabilir.
Üçüncü örnekte sadece kalelerin tehdit
etmediği tek kareye gidebilir.(Kaleler korunduğu
için alamaz.)
VEZİR
Vezirin hareketi
fil ile kalenin birleşiminden oluşur, yani hem dikey hem
çapraz hareket edebilir.
Vezir fil ve kalenin hareketlerini tek
başına yaptığı için kale ve filin toplam gücünden daha
kuvvetlidir.
Şekilde vezirin ve piyonun gidebileceği
kareler işaretlenmiştir.
Şekilde vezirin hareketi büyük ölçüde diğer taşlardan
etkilenmektedir.
Şekilde vezir kale veya fili alabilecek pozisyondadır.
Ve ikinci diyagramda vezir kaleyi alıyor...
KALE
Kalenin yatay ve dikeylerde düz
hareket eder
Kaleler dik ve yatay sütunlarda hareket ederler.
Diğer taşlar kalenin hareketini kısıtlar.
Kale yukarıdaki gibi taş alır.
FİL
Filler çapraz hareket eder.
Oyunun başında her iki tarafında bir siyah ve beyaz olmak
üzere iki fili vardır. Bir fil tüm maç boyunca aynı renk
karelerde dolaşabilmesi en büyük dezavantajıdır. Fakat iki
fil birbirini tamamlayarak taşların basit toplamından daha
güçlü hale gelebilir.
Şekilde fil at veya kaleyi alabilir ve işaretli olan
karelere gider.
AT
At diğer
figürlere benzemeyen ve daima sıçramadan ibaret olan
orijinal bir hareketi vardır. Atın bu hareketi yatık veya
dik herhangi doğrultuda iki hane ilerledikten sonra sağ veya
solda bulunan herhangi bir kareye oturmasından ibarettir.
Atın en büyük
dezavantajı hareket yeteneğinin kısıtlı olmasıdır. Örneğin
a1 hanesindeki bir at h8 hanesine gidebilmek için altı hamle
yapması gerekirken bir fil tek hamlede bunu
başarabilmektedir.
Şekilde at e4 karesinde bulunmaktadır ve
kırmızı ile işaretli olan alanlara
gider.(d2,c3,c5,d6,f6,g5,g3,d2)
At diğer figürlerin üstünden atlama yeteneğine sahip olan
tek taştır. Diğer taşlar atın hareketini kısıtlamaz.
At f6 karesinde bulunan piyonu alabilir.
PİYONLAR
Piyonlar düz olarak ilerlerler.
Piyonlar açılışta (ilk hamlelerinde) isterlerse
iki kare ilerleyebilir.
Piyonlar önlerinde taş bulunduğu zaman
ilerleyemezler
Piyonlar tek kare çapraz olarak
alabilirler
Piyon bir önceki diyagramdaki kaleyi almıştır
TERFİ
Şekilde siyah piyon herhangi bir taşa
dönüşebilir. Beyaz piyon ise iki taşı alabilir veya
ilerleyebilir.
Piyonlar gidebilecekleri son kareye ulaştıkları zaman
istedikleri herhangi bir taşa dönüşebilirler (Şah hariç
tabiki). Satranç tarihinde beş vezirle! oynanmış parti bile
vardır. Çoğu zaman bu dönüşüm hakkı vezir için kullanılır,
fakat her zaman istisnalar vardır.
GEÇERKEN ALMA (EN PASSANT)
Piyonlar için geçerli olan bir diğer alma
şeklidir. Bu yeni başlayanların en fazla gözden kaçırdığı hamledir..
Beyaz eğer gösterilen şekilde oynadıysa siyah
hemen sonra beyaz taşı alabilir.